ახალი, მასშტაბური კვლევა აჩვენებს, რომ დაჯდომა-ადგომის ტესტი (SRT) შესაძლოა, კარგი ინდიკატორი იყოს იმისა, რამდენად დიდხანს ვიცოცხლებთ. ტესტი ზომავს ჩვენს ბალანსს, ძალას, მოქნილობასა და სხეულის კომპოზიციას — ეს ყველაფერი კი მჭიდრო კავშირშია ჯანმრთელობასა და სიცოცხლის ხანგრძლივობასთან.

კვლევა, რომელიც ოთხშაბათს გამოქვეყნდა პრევენციული კარდიოლოგიის ევროპულ ჟურნალში, იკვლევდა, თუ რამდენად კარგად შეძლებდა 46-დან 75 წლამდე 4,282 კაცი და ქალი იატაკზე დაჯდომას და შემდგომ კვლავ წამოდგომას მინიმალური დახმარებით — ხელების, მუხლების, ავეჯის ან სხვისი დახმარების გარეშე.

ტესტი აფასებს "ყველა იმ ფიზიკურ თვისებას, რომელიც არ უკავშირდება აერობულ გამძლეობას," — ამბობს კლაუდიო ჟილ არაუჟო, კვლევის მთავარი ავტორი და ფიზიკური ვარჯიშების მედიცინის კლინიკის კვლევითი დირექტორი რიო-დე-ჟანეიროში, სადაც მონაცემები შეგროვდა.

ეს თვისებები მოიცავს: კუნთების ჯანმრთელობას, ბალანსს, მოქნილობასა და სხეულის კომპოზიციას, — აღნიშნა მან — და ეს ყველაფერი მჭიდრო კავშირშია ჯანმრთელობასა და სიცოცხლის ხანგრძლივობასთან.

კვლევის შედეგების მიხედვით, დახმარების გარეშე ვარჯიშის შემსრულებელ საშუალო ასაკის ან ხანდაზმულ ადამიანებს მომდევნო ათი წლის განმავლობაში დაახლოებით 6-ჯერ ნაკლები რისკი ჰქონდათ, რომ დაემართებოდათ გულ-სისხლძარღვთა დაავადება იმ ადამიანებთან შედარებით, ვისაც ტესტის შესრულება უჭირდა ან წონასწორობას კარგავდა. კვლევის მიხედვით, ამ დავალების წარმატებით შემსრულებლების სხვა ბუნებრივი მიზეზით (მათ შორის კიბოთი) გარდაცვალების რისკიც ძალიან მცირე იყო.

გსურს თავად სცადო დაჯდომა-აღდგომის ტესტი?

პირველ რიგში, მოიძიე პარტნიორი: "არ შეასრულოთ ეს ტესტი მარტო," — ამბობს არაუჟო. პარტნიორი დაგაკვირდება, დაგიფიქსირებს ქულას და რაც მთავარია — დაგიჭერს, თუ წონასწორობას დაკარგავ.

თუ გაქვს ფიზიკური შეზღუდვები ან სერიოზული სახსროვანი პრობლემები (მაგალითად მენჯის, ხერხემლის ან მუხლის ართრიტი), არაუჟოს თქმით, უმჯობესია თავი აარიდოთ ამ ტესტს, რადგან შეიძლება გამოიწვიოს ტკივილი ან ტრავმა.

ტესტის შესრულების ინსტრუქცია:

• გაათავისუფლე ბრტყელი სივრცე, სადაც შეძლებ თავისუფლად მოძრაობას, მაგრამ საყრდენთან ახლოს დადექი — კედელთან, სკამთან ან სხვა ავეჯთან.
• თუ იატაკი მყარია და ცარიელი, დააფინე თხელი მატი ან რბილი საფარი, რათა დაცემის შემთხვევაში თავი არ დაიზიანო.
• გაიხადე ფეხსაცმელი და წინდები.
• ფეხები ერთმანეთს დააშორე, შემდეგ კი ერთი ფეხი მეორის წინ გადააჯვარედინე. ხელები გქონდეს როგორც გინდა — შეგიძლია გასწორებული გქონდეს ან გვერდებზე ჩამოშვებული.
• დაიწყე დაჯდომა იატაკზე, ისე რომ სიწყნარე და წონასწორობა შეინარჩუნო. ეცადე, არ გამოიყენო ხელები, წინამხრები ან ფეხების სხვა ნაწილი დასახმარებლად.
• როგორც კი მიწაზე დაჯდები, ახლა წამოდექი ისევ ზემოთ — ასევე წონასწორობის შენარჩუნებით და დახმარების გარეშე, მათ შორის ხელების გამოყენების გარეშე.

ქულის განსაზღვრა:

• დაწყებისას შენ 10 ქულა გაქვს;
• შენი პარტნიორი გითვლის ქულებს და ყოველ ჯერზე, როცა იყენებ ხელს ან სხვა საყრდენს, გაკლებს 1 ქულას.
• ყოველ ხილულ წონასწორობის დარღვევაზე (მაგ. ქანაობაზე ან მერყეობაზე) გაკლებს 0.5 ქულას.

რას ნიშნავს შენი ქულა?

კვლევის ფარგლებში, კაცებსა და ქალებს, რომელთაც ტესტში 0-დან 4-მდე ქულა აიღეს, მომდევნო 12 წლის განმავლობაში გულის დაავადებებისგან ან სხვა ბუნებრივი მიზეზით სიკვდილის მნიშვნელოვნად უფრო მაღალი რისკი ჰქონდათ, ვიდრე მათ, ვისაც სრულყოფილი 10 ქულა აიღეს.

მნიშვნელოვანია: მკვლევრებმა არ გაითვალისწინეს ის სიკვდილიანობა, რომელიც გამოწვეული იყო თვითმკვლელობით, ავტოავარიებით ან სხვა უბედური შემთხვევებით — ანუ ისეთი შემთხვევებით, რომლებიც ბუნებრივ მიზეზად არ ითვლება.

4.5-დან 7.5-მდე ქულა ასევე დაკავშირებული იყო დაახლოებით სამჯერ გაზრდილ სიკვდილის რისკთან იმ მონაწილეებთან შედარებით, ვისაც 10 ქულა ჰქონდა.

კლაუდიო არაუჟოს თქმით, 7.5-ზე ნაკლები ქულა ფიზიკურად ჯანსაღი საშუალო და ხანდაზმული ასაკის ადამიანებისთვის "უკვე საგანგაშო სიგნალია" და საჭიროებს ყურადღებას. ის თავად ამბობს, რომ 69 წლის ასაკში მიიღო 8.5 ქულა და თვლის, რომ ეს მისთვის დამაკმაყოფილებელი შედეგია.

აღსანიშნავია, რომ კვლევაში 75 წელზე უფროსი არავინ მონაწილეობდა, ამიტომ ჯერ უცნობია, ვრცელდება თუ არა ეს შედეგები 76 წლის და მეტი ასაკის ადამიანებზე.