უცნაური ფორმის ობიექტი თუ უცხო პლანეტელების ხომალდი? - დამაბნეველი აღმოჩენა
ფოტო: ESO/M. KORNMESSER
სანამ შეთქმულების თეორიტიკოსების მხარეს დადგები და სპეკულაციებს დაუჯერებ, თითქოს ეს უცხო პლანეტელების ზონდია, ჯერ მკვლევართა დასკვნა წაიკითხე. ხშირად ხდება ხოლმე, როდესაც რაღაც უცხო, პირველ აღმოჩენაზე უამრავი სპეკულაცია, შეთქმულება მზადდება. ტაბლოიდებისთვის ნახვების მომატებისთვის საუკეთესო გზა სწორედ ფაქტებით არასწორი სპეკულაციაა. ამიტომ, სანამ კვლევა არ დასრულდება ბოლომდე, მანამდე დასკვნებს ნუ გამოვიტანთ.
როდესაც "ოუმუამუა" პირველად შენიშნეს ასტრონომებმა შორეულ მზის სისტემაში, ეს ობიექტი კომეტა ეგონა ყველას. ოუმუამუა კი ჰავაიურ ენაზე მზვერავს ნიშნავს.
თუმცა, როდესაც უფრო ახლოდან დააკვირდნენ, ის ასტეროიდს უფრო ჰგავდა და მისი კლასიფიკაცია მალევე შეიცვალა. ახლა კი, მეცნიერთა საერთაშორისო გუნდმა უფრო მეტი კვლევა ჩაატარა - და საკმაოდ დამაინტრიგებელი შედეგი დაიდო.
კომეტებსა და ასტეროიდებს მათი შემადგენლობით ასხვავებენ ერთმანეთისგან. კომეტები ყინულისგან, მტვრისგან და ცოტა ქვისგან შედგება. ჩვენს მზის სისტემაში კომეტები მზიდან ძალიან, ძალიან შორს წარმოიქმნება, სადაც მზის სითბო ვერ ადნობს მათ ყინულს.
როცა კომეტის ორბიტა მზეს უახლოვდება, სითბო მისი ყინულის ნაწილს აორთქლებს, რომელსაც ასევე მიჰყვებიან ყინულში მოთავსებული ქვისა და მტვრის ნაწილაკები - შედეგად წარმოიქმნება ის კუდები, რითაც კომეტები არიან ცნობილი.
ასტეროიდი კი შედგება ქვისგან, მტვრისა და მეტალისაგან. მათ შეუძლიათ, კომეტებისგან განსხვავებით, მზესთან უფრო ახლოს წარმოიქმნან და არ დაპატარავდნენ მასთან მიახლოებისას.
ოუმუამუას კომეტებთან დაკავშირებული არც ერთი მახასიათებელი არ აქვს. ის მოწითალო იყო და მის გარშემო მტვერი არ შეინიშნებოდა - ეს კი იმის ნიშანია, რომ ის მკვრივი ქვითა და მეტალითაა შედგენილი, რომელიც კოსმოსურმა გამოსხივებამ გააწითლა. მასზე წყალი ან ყინული არ იყო.
სხვადასხვა ეროვნების ასტრონომებისგან შემდგარმა ჯგუფმა სპექტროსკოპიის საშუალებით ოუმუამუას ალბედოს (ანუ როგორ ირეკლავს მზის შუქს) ანალიზი ჩაატარეს და აღმოაჩინეს, რომ ის ძალიან წააგავს გარე მზის სისტემაში არსებულ ყინულოვან უმცროს პლანეტებს, რომლებსაც მშრალი ქერქი აქვთ ყინულოვან ბირთვზე შემოხვეული.
ამ მანტიას შესაძლოა ოუმუამუას ბირთვი დაეცვა, როდესაც მან, 9 სექტემბერს, მზეს 37 მილიონი კილომეტრის მანძილზე ჩაუფრინა.
"ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ ოუმუამუას ზედაპირი ძალიან ჰგავს მზის სისტემის პატარა სხეულებს, რომლებიც ნახშირბადით მდიდარი ყინულითაა დაფარული და რომელთა სტრუქტურას კოსმოსურ სხივებთან ურთიერთქმედება ცვლის", - ამბობს ასტრონომთა ჯგუფის ლიდერი ალან ფიტსიმონსი
"ჩვენ ასევე აღმოვაჩინეთ, რომ ნახევარი მეტრის სისქის ორგანული მატერიით მდიდარმა საფარმა შესაძლოა ობიექტის ყინულითა და წყლით მდიდარი კომეტის მსგავსი ინტერიერი აორთქლებისგან დაიცვა, როდესაც ის მზემ გაათბო 300-ზე მეტი გრადუსით".
ძალიან ხნიერ კომეტებში დაგვიფიქსირებია, რომ როდესაც კოსმოსური გამოსხივება ნახშირბადით მდიდარ ყინულს ააორთქლებს ობიექტის ზედაპირის ფენებში, დარჩენილი მატერია ორგანული ნარჩენია, რომელსაც მოწითალო ელფერი დაკრავს - სწორედ ეს შეინიშნა ოუმუამუაში.
რადგან ის ძალიან წააგავს გარე მზის სისტემის ობიექტებს, მკვლევართა გუნდს მიაჩნია, რომ ოუმუამუა მტკიცებულებაა იმისა, რომ სხვა მზის სისტემებიც ჩვენი მზის სისტემის მსგავსია.
"ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ ეს არის პლანეტოშენადედი კარგად გამომწვარი ქერქით, რომელიც ძალიან წააგავს გარე მზის სისტემის რეგიონებში მდებარე პაწაწინა ობიექტებს. მას აქვს მონაცრისფრო/წითელი ზედაპირი და საკმაოდ წაგრძელებულია, ალბათ გერკინის ზომის".
"საოცარია, რომ პირველი ვარსკვლავთშორისი ობიექტი, რომელიც აღმოვაჩინეთ, ძალიან წააგავს ჩვენი სახლის, მზის სისტემის ობიექტებს. ეს იმის მტკიცებულებაა, რომ ჩვენს სისტემაში პლანეტებისა და ასტეროიდების წარმოქმნის გზები ძალიან წააგავს სხვა სისტემებისას".
მზის სისტემაში შემოჭრილ უცხო სხეულზე კვლევა კვლავ გრძელდება.
-
ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს
გადახედვა
-
სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა
გადახედვა
-
ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო
გადახედვა
-
როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები
გადახედვა
-
6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს 6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს
გადახედვა
-
ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს
გადახედვა
-
არჩილ გორდულაძე: მამუკა მდინარაძის წასვლა დანაკლისია, მას და მის გადაწყვეტილებას ვცემთ უდიდეს პატივს არჩილ გორდულაძე: მამუკა მდინარაძის წასვლა დანაკლისია, მას და მის გადაწყვეტილებას ვცემთ უდიდეს პატივს
გადახედვა
-
თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო
გადახედვა
-
ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან
გადახედვა
-
რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო? რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო?
გადახედვა
-
მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი
გადახედვა
-
შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ
გადახედვა
-
ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მობილბანკში ვალუტის განახლებული კურსია ხელმისაწვდომი საქართველოს ბანკის მობილბანკში ვალუტის განახლებული კურსია ხელმისაწვდომი
-
რატომ უნდა დავასაჩუქროთ საკუთარი თავი ისეთივე მზრუნველობით, როგორსაც სხვებს ვუთმობთ? რატომ უნდა დავასაჩუქროთ საკუთარი თავი ისეთივე მზრუნველობით, როგორსაც სხვებს ვუთმობთ?
-
ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას? ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას?
-
Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის
-
ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის
გადახედვა
-
სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი

კომენტარები