მთვარე დედამიწასთან მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახების შედეგად შეიქმნა
ფოტო: NASA
ჟურნალ Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევა ადასტურებს თეორიას, რომ მთვარე მაღალენერგეტიკული მოვლენის შედეგად შეiქმნა.
1970 წელს, ასტროფიზიკოსების ორი ჯგუფი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ მთვარე ჯერ კიდევ ფორმირების პროცესში მყოფი დედამიწისა და მარსის ზომის კოსმოსური სხეულის შეჯახებით წარმოიქმნა. ასეთი მასიური კატასტროფის თეორია ბევრ რამეს ხსნის: იმას, რომ მთვარე დედამიწის ზომასთან შედარებით არაპროპორციულად დიდი თანამგზავრია და იმასაც, რომ მთვარეს დედამიწის გარშემო ბრუნვის არაბუნებრივი ტემპი აქვს. მას შემდეგ ეს თეორია მთვარის წარმოშობის ძირითად თეორიად იქცა.
2001 წელს მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ მთვარისა და დედამიწის ნიადაგში იზოტოპური კვალი იდენტურია. Apollo-ს მისიებით ჩამოტანილმა ნიმუშებმა აჩვენა, რომ მთვარის ნიადაგში ჟანგბადის სამი სტაბილური იზოტოპი იმავე პროპორციითაა, როგორიც დედამიწაზე.
იმის შანსი, რომ დედამიწასთან შეჯახებულ ციურ სხეულს ექნებოდა იგივე, იმავე პროპორციებით, ჟანგბადის იზოტოპები, ძალიან მცირეა. აქედან გამომდინარე, ის თეორია, რომლის მიხედვითაც მთვარე ნელნელა ჩამოყალიბდა დედამიწასთან ერთად, აზრს კარგავს. მყისიერი და მაღალენერგეტიკული შეჯახების თეორიის მიხედვით, კატასტროფა იმდენად ძლიერი იყო, რომ დედამიწის მანტია, დაჯახებულ ობიექტთან ერთად, გადნა და აორთქლდა. ამ ორთქლისგან შექმნილი ატმოსფერო დედამიწას შემოერტყა გარს, ხოლო გაცივების და გაერთიანების შემდეგ, მივიღეთ მთვარე.
Nature-ში გამოქვეყნებული კვლევის ავტორებმა მთვარიდან 7 სხვადასხვა მისიის მიერ ჩამოტანილი ნიმუშები შეისწავლეს და მათში კალიუმის მძიმე იზოტოპის, კალიუმ 41-ის პროპორციული წილი გაზომეს, რომელიც, როგორც აღმოჩნდა, დედამიწის ქანებზე მეტი პროპორციითაა მთვარეზე.
ერთდერთი მხურვალე პროცესი, რომელსაც იზოტოპების ასეთი ხვედრითი წილი შეიძლება გამოეწვია, არის შეჯახების შემდეგ აორთქლებული ქანებიდან კალიუმის არასრული კონდენსაცია. მსუბუქი იზოტოპების ქცევის საწინააღმდეგოდ, მძიმე იზოტოპები მარტივად გამოეყვნენ ნაწილაკების ღრუბელს და კონდენსირდნენ.
როგორც კვლევა გვაჩვენებს, კონდენსაციის პროცესი რომ ვაკუუმში მომხდარიყო, მძიმე იზოტოპების კონცენტრაცია დაახლოებით 25-ჯერ მეტი იქნებოდა, რაც კვლევის შედეგებზე ბევრად ნაკლებია. როგორც აღმოჩნდა, ეს პროცესი დაახლოებით 10 ბარი წნევის პირობებში მოხდა, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს იმას, რომ მთვარე დიდი კატასტროფის შედეგად, დედამიწის აორთქლებული მანტიის შედეგად წარმოიშვა და არა კოსმოსში, ვაკუუმში მიმდინარე პროცესების შედეგად.
-
ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს
გადახედვა
-
სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა
გადახედვა
-
ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო
გადახედვა
-
როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები
გადახედვა
-
ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა
გადახედვა
-
ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს
გადახედვა
-
საქართველოში მიწისძვრა მოხდა საქართველოში მიწისძვრა მოხდა
გადახედვა
-
თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო
გადახედვა
-
ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან
გადახედვა
-
რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო? რა ვიცით თბილისში გარდაცვლილ აფხაზ ბლოგერ დაურ ბუავაზე, რომელიც აფხაზეთის საქართველოსთან გაერთიანების მომხრე იყო?
გადახედვა
-
მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი
გადახედვა
-
შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ
გადახედვა
-
ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის
გადახედვა
-
საქართველოს ბანკის მობილბანკში ვალუტის განახლებული კურსია ხელმისაწვდომი საქართველოს ბანკის მობილბანკში ვალუტის განახლებული კურსია ხელმისაწვდომი
-
ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას? ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას?
-
Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის
-
ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის
გადახედვა
-
სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი
-
რა მოხდა ნეპალ-ტიბეტის საზღვარზე? — ყველაფერი, რაც კატასტროფის შესახებ ვიცით რა მოხდა ნეპალ-ტიბეტის საზღვარზე? — ყველაფერი, რაც კატასტროფის შესახებ ვიცით
გადახედვა
კომენტარები