ხოსე სარია: დრეგ კულტურის წევრი აქტივისტი, რომელმაც ამერიკული პოლიტიკა შეცვალა
ფოტო: Delphine Lee
სან-ფრანცისკოში მდებარე ბლექ ქეთ კაფეში მიმტანებმა სასადილო მაგიდები ოთახის წინა კედელთან შეატყუპეს. ადამიანთა ჯგუფს ჩურჩულის ტალღამ გადაუარა. წარმოდგენა იწყებოდა.
ხალხი მიჩუმდა, როდესაც სახელდახელოდ დამზადებულ სცენაზე პირველი ნაბიჯების ხმა გაისმა. პლატფორმაზე 150 სანტიმეტრამდე სიმაღლის, წითელ სამეჯლისო ფეხსაცმელში, ტანზე მომჯდარ შავ შარვალში, დიადემასა და შალის მოსახვევში გამოწყობილი ფიგურა გამოჩნდა. მას ტუჩებზე ალუბლისფერი ტუჩსაცხი ესვა, ხელში კი ერთი ორქიდეა ეჭირა.
ეს ხოსე სარია იყო. კაცი, რომელმაც 1961 წელს LGBTQ თემის ცხოვრებაში ახალი ეტაპის დაწყებას შეუწყო ხელი: ის პირველი ღიად გეი ადამიანი გახდა, რომელმაც აშშ-ში სახელმწიფო მოხელის თანამდებობაზე საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა. "ისინი ცდილობდნენ, რომ გეი ადამიანები მეორეხარისხოვან მოქალაქეებად ექციათ. მეორეხარისხოვანი მოქალაქე არასოდეს ვყოფილვარ. მე ხომ ისტორიის ნაწილი ვარ", — ეს სიტყვები თავად სარიას ეკუთვნის.
ფოტო: Wikimedia Commons
თუმცა, სანამ სარია ისტორიის ფურცლებზე ჩაეწერებოდა, ის არიებს ხალხით გადავსებულ იმ ბარში მღეროდა, რომელსაც ალენ გინზბერგმა "ამერიკის საუკეთესო გეი ბარი" უწოდა. სარიამ 45-ზე მეტი ოპერა იცოდა და მისი ყველაზე ცნობილი წარმოდგენა ფრანგული ოპერის, კარმენის თავისებური შესრულება იყო. მან ეს საყოველთაოდ ცნობილი პერსონაჟი თანამედროვე სან-ფრანცისკოში მცხოვრებად წარმოადგინა. მისეული კარმენი პოპულარულ cruising spot-ს (სლენგი, რომელიც გეი კულტურაში აღნიშნავს საზოგადოებრივ ადგილს, სადაც ადამიანები სექსუალურ პარტნიორებს ეძებენ) სტუმრობს და პოლიციამ რომ არ დაიჭიროს, ბუჩქებში იმალება.
ბლექ ქეთ კაფეს ერთგულმა სტუმრებმა წარმოდგენა მაშინვე აიტაცეს. შესაძლოა, ამის მიზეზი ის იყო, რომ პერფორმანსის სიუჟეტი მათ ცხოვრებას ძალიან კარგად ასახავდა. 50-იან და 60-იან წლებში სან-ფრანცისკო ქვიარ საზოგადოებისთვის მტრულ ადგილს წარმოადგენდა. 1950-იანი წლების დასაწყისში ჟურნალმა, San Francisco Examiner, საკუთარ სტატიაში "გეი და ტრანს ადამიანების ქალაქიდან გასაძევებლად" დამხმარე ძალა მოითხოვა. პოლიცია კი ცნობილ გეი ბარებში — მათ შორის, სარიას საყვარელ ბლექ ქეთ კაფეშიც — გეი და ტრანს ადამიანებისადმი წაყენებული ცრუ ბრალდებების საფუძველზე მასობრივ დაპატიმრებებს ხშირად აწყობდა.
1961 წლისთვის სარიასთვის მსგავსი მოპყრობა აუტანელი გახდა. როდესაც მან სან-ფრანცისკოს ზედამხედველთა საბჭოში ხუთი თავისუფალი საწევრო ადგილის შესახებ შეიტყო, გადაწყვიტა, რომ თანამდებობისთვის ებრძოლა. ეს სარიას მხრიდან გადადგმული წარმოუდგენლად გაბედული ნაბიჯი იყო. თავდაპირველად ის ქალაქის არც დემოკრატიულმა და არც რესპუბლიკურმა პარტიამ არ მიიღო საკუთარ კანდიდატად. თუმცა, სარიას გადაწყვეტილება მტკიცედ ჰქონდა მიღებული და საბოლოოდ, მან მაინც მოახერხა, თავისი სახელი საარჩევნო ბიულეტენზე მოხვედრილიყო. სარიამ დაახლოებით 5,600 ხმა ააგროვა, რითაც 33 კანდიდატს შორის მეცხრე ადგილი დაიკავა.
მოგვიანებით სარიამ აღნიშნა, რომ სახელმწიფო მოხელეობისთვის კენჭისყრის ეს უპრეცედენტო გადაწყვეტილება დაგროვილი ბრაზის გამო მიიღო: მან ეს იმის დასამტკიცებლად გააკეთა, რომ ამის უფლება საკუთარი იდენტობის დამალვის გარეშე ჰქონდა.
ფოტო: Glaad
ხოსე სარიას კამპანიამ ამერიკის პოლიტიკა სამუდამოდ შეცვალა. სწორედ ამ მომენტიდან პოლიტიკოსებმა გააცნობიერეს, რომ ქვიარ საზოგადოების წევრ ამომრჩევლებს ვეღარ უგულებელყოფდნენ. პროგრესი ნელა, თუმცა მტკიცედ წარიმართა. 1977 წელს, სარიას არჩევნებში მონაწილეობიდან 16 წლის შემდეგ, კალიფორნიაში მისი მეგობარი ჰარვი მილკი პირველი არჩეული ღიად გეი თანამდებობის პირი გახდა.
მომდევნო წლებში სარიამ საქველმოქმედო ფონდი, საიმპერატორო კარის სისტემა, Imperial Court System, დააარსა. ორგანიზაცია ყოველწლიურად მართავს საზეიმო საღამოს, სადაც ფულს შიდსთან, მკერდის კიბოსთან, ოჯახში ძალადობასა და უსახლკარობასთან საბრძოლველად აგროვებენ. ჩვეულებრივი ტიტულებით თავმობეზრებულმა სარიამ, საკუთარი თავი სან-ფრანცისკოს პირველ იმპერატორ ქალად გამოაცხადა. საიმპერატორო კარის სისტემას დღესდღეობით მსოფლიოს გარშემო 70-ზე მეტი ფილიალი აქვს, რომელიც ყოველწლიურად სხვადასხვა მიზნისთვის მილიონობით დოლარს აგროვებს.
"ხოსე აქტივისტად ყოფნას არ გეგმავდა. მას, უბრალოდ, იმის დამტკიცება სურდა, რომ მეორეხარისხოვანი მოქალაქის იარლიყზე მეტს იმსახურებდა", — ამბობს ნიუ-იურკის საიმპერატორო კარის სისტემის პრეზიდენტი, კოკო ლაშინი.
სარიამ ეს პრინციპი ცხოვრებისეულ ფილოსოფიად აქცია: "თუ საკმარისად ბევრი ადამიანი იყვირებს, არსებული გარემოებები შეიცვლება". ხოსე სარიამ ბევრს შთააგონა, ეყვირა და იმ ცვლილებებს, რომლებიც მან მოახდინა, მსოფლიოს გარშემო უამრავი ადამიანი გრძნობს.
-
ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს ტრამპი აშშ-ის პრეზიდენტების რეიტინგს აქვეყნებს და თავს ისტორიაში "უდიდეს" პრეზიდენტად მიიჩნევს
გადახედვა
-
სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა სომხურმა Arins Group-მა საქართველოში "ტერაბანკი" და სასტუმრო "ბილტმორი" იყიდა
გადახედვა
-
ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო ადამ კადიროვმა კიდევ ერთი ჯილდო ოკუპირებული აფხაზეთის დეფაქტო თავდაცვის სამინისტროსგან მიიღო
გადახედვა
-
როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები როდემდე გადავადდა მეტროსადგურ "ვარკეთილის" რეაბილიტაციის დასრულება? — ხელშეკრულების დეტალები
გადახედვა
-
ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა ტრამპმა ონტარიოს ტბას სახელი შეუცვალა და "ამერიკის ტბა" დაარქვა
გადახედვა
-
6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს 6-დღიანი ძებნის შემდეგ, თბილისის ზღვაში დაკარგული 15 წლის მოზარდის ცხედარი იპოვეს
გადახედვა
-
ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს ოზურგეთში, სოფელ ნასაკირალში ქალი მოკლეს
გადახედვა
-
საქართველოში მიწისძვრა მოხდა საქართველოში მიწისძვრა მოხდა
გადახედვა
-
თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო თამთა მიქელაძე: ბევრ მუქარას იღებდა ხოლმე დაური მისი პოზიციების გამო
გადახედვა
-
ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან ნეპალში წყალდიდობას 489 ადამიანი ემსხვერპლა — ბოლო ცნობები სტიქიის ზონიდან
გადახედვა
-
მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი მოულოდნელი შოკი იყო, არც ველოდებოდი — შეწყალებული სიმონ მახარაძის პირველი კომენტარი
გადახედვა
-
შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ შემოვიდა იქაური პერსონალი და "სვეშამიო", შოკში ჩავვარდით — დავით ხომერიკის პირველი კომენტარი შეწყალების შემდეგ
გადახედვა
-
ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა ნორვეგიის მეფე ჰარალდ V 89 წლის ასაკში გარდაიცვალა
გადახედვა
-
მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა მიხეილ ყაველაშვილმა "რუსული კანონისა" და ნოემბერ-დეკემბრის აქციებისა და 4 ოქტომბრის საქმეზე დაკავებული პირები შეიწყალა
გადახედვა
-
ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის ირაკლი კობახიძე მამუკა მდინარაძის პოლიტიკიდან წასვლას ფსიქოლოგიური სტრესითა და გადაღლით ხსნის
გადახედვა
-
რატომ უნდა დავასაჩუქროთ საკუთარი თავი ისეთივე მზრუნველობით, როგორსაც სხვებს ვუთმობთ? რატომ უნდა დავასაჩუქროთ საკუთარი თავი ისეთივე მზრუნველობით, როგორსაც სხვებს ვუთმობთ?
-
ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას? ქვიზი: როგორ იცნობ რენესანსის მხატვრობას?
-
საქართველოს ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის გადამწყვეტ რაუნდს იწყებს — ერთად ვუგულშემატკივროთ ქართველ კალათბურთელებს საქართველოს ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპის გადამწყვეტ რაუნდს იწყებს — ერთად ვუგულშემატკივროთ ქართველ კალათბურთელებს
-
Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის Cashback-ის და VISA-ს Back To School შეთავაზებები ლიბერთის მომხმარებლებისთვის
-
ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის ზელენსკი 40-ზე მეტ ქვეყანას, მათ შორის საქართველოს, დამოუკიდებლობის დღის მილოცვისთვის მადლობას უხდის
გადახედვა
-
სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი სეზონური ბოსტნეულის ხიბლი
კომენტარები